هیستروسکوپی

هیستروسکوپی

هیستروسکوپی یک روش تشخیصی – درمانی است که در بیماری های زنان و نازایی کاربرد دارد. پزشک با استفاده از این روش می تواند داخل رحم را به طور مستقیم مورد بررسی قرار دهد.

هیستروسکوپ یک وسیله میله مانند باریک شبیه تلسکوپ باریک است که در انتهای آن دوربین حساسی قرار دارد. این وسیله از طریق واژن و سرویکس به داخل رحم فرستاده می شود. هیستروسکوپ به دوربین ویدئویی متصل می شود و لذا تصاویر داخل رحم از این طریق به وضوح قابل رویت خواهد بود.

هیستروسکوپی یک عمل جراحی کوچک محسوب می شود و با بی حسی موضعی، منطقه ای یا بیهوشی عمومی قابل انجام می باشد.

هیستروسکوپی ممکن است با هدف تشخیص یا هدف درمان انجام گیرد.

هیستروسکوپی تشخیصی:

هیستروسکوپی تشخیصی روش تشخیصی با ارزشی در موارد زیر محسوب می شود:

1 – خونریزی های غیر طبیعی داخل رحمی

2 – ناباروری

3 – سقط های مکرر

4- تشخیص چسبندگی های داخل رحمی

5 – تشخیص فیبروم های رحمی

6 – تشخیص پولیپ آندومتر

7 – تشخیص علل دردهای لگنی

8 – شناسایی محل IUD جا به جا شده

هیستروسکوپی درمانی: (اپراتیو)

با هیستروسکوپی درمانی می توان بسیاری از ضایعات کشف شده در جریان هیستروسکوپی تشخیصی را درمان کرد. هیستروسکوپی درمانی همزمان با لاپاراسکوپی تشخیصی نیز قابل انجام است. هیستروسکوپی درمانی شبیه هیستروسکوپی تشخیصی است ولی هیستروسکوپ مورد استفاده، ایمن تر بوده تا وسایل جراحی مانند: قیچی، فورسپس نمونه برداری، لیزر، الکترود و ... از طریق هیستروسکوپ وارد رحم شود. بوسیله این عمل درمانی، فیبروم، بافت اسکار و پولیپ از داخل رحم برداشته می شود. بعضی از اختلالات مادرزادی نیز مثل سپتوم رحمی (تیغه داخل رحمی)، از طریق هیتروسکوپ قابل اصلاح است. هیستروسکوپی درمانی می تواند جایگزین عمل جراحی باز شود.

زمان انجام هیستروسکوپی:

بهترین زمان انجام هیستروسکوپی، بلافاصله بعد از اتمام قاعدگی (بعد از پاکی) یا نهایتاً یک هفته بعد از اتمام قاعدگی است. در این زمان بهترین امکان برای پزشک جهت مشاهده درون رحم وجود دارد. بهتر است برای جلوگیری از رشد بیش از حد اندومتر، بیمار از پنجم قاعدگی شروع به مصرف قرص جلوگیری HD نماید و 2 الی 3 روز بعد از پاکی جهت انجام عمل هیستروسکوپی مراجعه نماید. انجام هیستروسکوپی در زنان یائسه، در هر زمانی ممکن  می باشد.

مراقبت های قبل از عمل هیستروسکوپی:

1 – مصرف قرص جلوگیری HD از پنجم قاعدگی

2 – انجام تست های روتین قبل از عمل، بسته به نظر پزشک معالج

3 – درمان عفونت واژینال و سرویکال قبل از اقدام به عمل

4 – قطع مصرف آسپیرین و وارفارین قبل از عمل

5 – عدم استعمال دوش، تامپون یا داروهای واژینال 24ساعت قبل از عمل

6 – نخوردن آب و مایعات از نیمه شب قبل از عمل

7 – خالی کردن مثانه قبل از انجام عمل

نحوه انجام عمل هیستروسکوپی:

1 – بیمار روی تخت معاینه (پوزیشن لیتاتومی) قرار داده می شود.

2 – برای بیمار اسپکولوم (وسیله معاینه) گذاشته می شود.

3 – محوطه واژن با مواد ضد عفونی کننده، تمیز می شود.

4 – گاهی اوقات قبل از عمل، دارویی جهت کاهش اضطراب و ترس بیمار تجویز می شود.

5 – در صورت تجویز بی حسی موضعی، داروی بی حسی (لیدو کائین)، اطراف دهانه رحم (سرویکس) تزریق می شود. در این نوع بی حسی، بیمار بیدار است و ممکن است کرامپ هایی را احساس نماید.

6 – در صورت تجویز بی حسی منطقه ای (اپیدورال یا اسپانیال)، داروهای بی حسی به قسمت پایین کمر تزریق خواهد شد که باعث بلوک شدن اعصاب حسی ناحیه لگن می شود. در این نوع بی حسی، بیمار بیدار خواهد بود ولی هیچ گونه احساس ناراحتی نخواهد داشت.

7 – در صورت تجویز بیهوشی عمومی، ماسک هایی روی دهان یا بینی بیمار قرار داده می شود و از طریق آن مخلوطی از گازهای بیهوشی، جهت استنشاق تجویز می شود. پس از حصول بیهوشی، لوله ای از طریق گلو به داخل نای هدایت می شود. (لوله تراشه) که به دستگاه اکسیژن متصل می شود و بیمار از طریق آن قادر به تنفس خواهد بود.

8 – سوراخ دهانه رحم ممکن است با وسایل مخصوصی جهت عبور دستگاه هیستروسکوپ، بازتر شود.

9  - در مرحله بعد، هیستروسکوپ از طریق واژن و دهانه رحم (سرویکس) به درون رحم فرستاده
می شود.

10 – سپس رحم جهت مشاهده بهتر با یک نوع گار یا مایع متسع می شود.

11 – منبع نوری هیستروسکوپ که در انتهای آن قرار دارد، به پزشک این امکان را می دهد که درون رحم و سوراخ لوله های رحمی (لوله های فالوپ) را بهتر مشاهده نماید.

12 – در صورتیکه حین هیستروسکوپی، عمل جراحی مورد نیاز باشد، ابزارهای کوچک مخصوص، از طریق هیستروسکوپ به داخل رحم هدایت می شود.

13 – گاهی اوقات در همین زمان از لاپاراسکوپ نیز جهت مشاهده بیرون رحم استفاده می شود.

زمان ترخیص از بیمارستان:

معمولاً زمان ترخیص بیمار، همان روز انجام عمل خواهد بود.

عوارض بعد از عمل هیستروسکوپی:

1 – درد شانه ها (بعلت گازی که جهت متسع کردن رحم به کار می رود)

2 – خونریزی واژینال خفیف تا یک الی دو روز

3 – کرامپ های شکمی تا یک الی دو روز

4 – احساس ضعف و غش

5 – احساس تهوع (مربوط به داروهای بیهوشی)

6 – خشکی و درد گلو تا چند روز(غرغره کردن آب نمک ولرم مفید خواهد بود)

در صورت مشاهده علایم زیر سریعاً پزشک معالج یا کادر درمانی را مطلع سازید:

1 – تب بیش از 38 درجه

2 – درد شدید شکمی

3 – ترشحات یا خونریزی شدید واژینال

4 – مشکل در دفع ادرار

5 – تنگی نفس

آیا هیستروسکوپی ایمن است ؟

هیستروسکوپی یک عمل جراحی ایمن به شمار می رود. شیوع بروز مشکلات احتمالی به همراه این عمل، کمتر از یک درصد می باشد.

مشکلات احتمالی همراه این عمل عبارتند از :

1 – آسیب به سرویکس و رحم

2 – سوراخ شدن رحم

3 – عفونت داخل رحمی

4 – خونریزی شدید

5 – پریتونیت

6 –مشکلات مربوط به بی حسی و بیهوشی

7 – آمبولی یا آورلود مایعات در اثر عدم تعادل الکترولیتی

هیستروسکوپی در موارد زیر قابل انجام نمی باشد:

1 – حاملگی

2 – عفونت واژینال

3 – بیماری التهاب لگن

4 – عفونت های ادراری

5 – سرطان شناخته شده رحمی

مراقبتهای بعد از عمل هیستروسکوپی اپراتیو:

  • مراقبتهای فردی:

در حین عمل هیستروسکوپی به منظور عبور هیستروسکوپ و وسایل جراحی جهت رویت حفره رحمی، دهانه رحم با ابزار مخصوص متسع می شود. لذا بعد از عمل، به منظور پیشگیری از ورود باکتریها و عوامل عفونی به درون رحم توصیه می شود:

  • آنتی بیوتیک تجویزی را راس ساعت مقرر و تا اتمام دوره مصرف نمایید.
  • تا 2 هفته زناشویی نداشته باشید.
  • تا 2 هفته از مصرف تامپونهای واژینال یا انجام دوش واژینال خودداری نمایید.
  • تا 2 هفته از نشستن در وان یا رفتن به استخر خودداری کنید.

 

  • خونریزی:

مقادیر کم خونریزی، بعد از عمل طبیعی می باشد ولی نبایستی حجم خونریزی بیشتر از یک قاعدگی نرمال باشد. این خونریزی خودبه خود و ظرف چند روز تمام می شود.

توجه داشته باشید که دستکاری حین جراحی ممکن است باعث تغییر زمان قاعدگی بعدی تان شود و قاعدگی بعدی شما زودتر یا دیرتر از زمان انتظارتان واقع شود. تاخیر می تواند از چند روز تا چند ماه باشد.

 

  • رژیم غذایی:

رژیم غذایی خاصی توصیه نمی شود. شما مجاز به مصرف انواع مواد غذایی در حد تحمل خودتان هستید ولی به علت داروهای بیهوشی و داروهای مسکن، ممکن است کمی حالت تهوع داشته یا بی اشتها باشید. بدین منظور بهتر است ابتدا رژیم غذایی تان را با مایعات شفاف شروع نمایید.

 

  • فعالیت:

بعد از عمل به علت جراحی و عوارض بیهوشی، ممکن است در انجام فعالیتهایتان، زودتر از معمول احساس خستگی نمایید.

بهتر است از فعالیتها و ورزشهای شدید تا یک هفته بعد از عمل خودداری کنید ولی فعالیتهای روزمره و معمول را از فردای روز عمل می توانید شروع نمایید.

 

  • درد:

بعد از جراحی ممکن است کرامپهای خفیف شکمی یا لگنی داشته باشید. در این صورت، مصرف مسکنهایی نظیر ادوالژین( بروفن) طبق دستور پزشک توصیه می گردد. این کرامپها به طور خود به خود ظرف چند روز از بین می روند.

توجه داشته باشید که در اولین قاعدگی بعد از عمل جراحی، ممکن است میزان درد بیشتری نسبت به قاعدگی های قبلی تان داشته باشید.

 

  • مصرف داروهای هورمونی:

توجه داشته باشید : در صورتیکه حین عمل دستکاری خاصی روی آندومتر رحم صورت گرفته باشد و یا رحم شما ترمیم شده باشد

(متروپلاستی)، پزشک معالج به منظور پیشگیری از وقوع چسبندگیهای داخل رحمی، بعد از عمل برای شما داروهای هورمونی تجویز می کند. در صورتیکه جز این دسته از بیماران هستید، باید توجه کنیدکه مصرف این داروها طبق دستور و با دوز تجویزی پزشک، بسیار بسیار حائز اهمیت است. همچنین توجه داشته باشید قبل از اینکه داروهایتان به اتمام برسند، بایستی مجدداً ویزیت شوید تا در صورت نیاز مجدد به این داروها، تجویز در زمان مناسب صورت گیرد.

 

  • در صورت وقوع موارد زیر حتماً در اسرع وقت به پزشک معالجتان مراجعه نمایید:
  • تب بالای 38 درجه
  • تهوع و استفراغی که باعث شود نتوانید هیچ ماده خوراکی را از راه دهان تحمل نمایید.
  • خونریزی واژینال شدید( نیاز به تعویض بیش از یک پد در ساعت)
  • ترشحات واژینال بدبو
  • درد تشدید شونده

 

 

 

کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز باروری و ناباروری اصفهان می باشد طراحی و اجرا فرابرد شبکه